Porównanie sitodruku i druku cyfrowego

utworzone przez | 17 marca 2021

17 marca 2021

Drukować można na wiele sposobów, sięgając po mniej i bardziej zaawansowane technologie i urządzenia. Każda technika druku ma swoje zalety i wady bądź ograniczenia. Dzisiaj bierzemy pod lupę i porównujemy tradycyjny druk sitowy (tzw. sitodruk) i nowoczesny druk cyfrowy. Obie metody umożliwiają wykonywanie nadruków na różnych materiałach: od papieru i tektury, przez tworzywa sztuczne i metale, po tkaniny. Czym zatem różnią się te dwie techniki? Po którą z nich sięgnąć w konkretnych sytuacjach, np. gdy chcemy wykonać niewielki nakład dowolnego produktu, gdy nasz nadruk ma mieć rozmiar XXL lub gdy zależy nam na zastosowaniu kolorów wg wzornika Pantone? 

Sitodruk – co to jest?

Sitodruk, czyli druk sitowy, to technika wykonywania nadruków przy pomocy sit (stąd nazwa metody!). Na specjalnie zaprojektowane sita / siatki, zrobione najczęściej z metalu lub włókien syntetycznych i posiadających mnóstwo małych otworów, nakłada się formę drukową / szablon – wykonywanie nadruku polega na przetłoczeniu farby przez matrycę bezpośrednio na materiał. 

Wydruk metodą sitową krok po kroku

Wykonanie nadruku metodą techniką sitową wymaga odpowiedniego urządzenia oraz dodatkowych akcesoriów i składa się z kilku etapów. Oto szczegóły:

  • wybór siatki sitodrukowej – siatka sitodrukowa jest prostokątną ramą (najczęściej wykonaną z aluminium), z napiętą na niej siatką (najczęściej wykonaną z nylonu, poliestru lub metalu, ze 100 – 150 włóknami na każdy centymetr siatki i średnicą oczek siatki mierzącą od 34 do 40 mikrometrów);  
  • przygotowanie formy drukowej / szablonu – polega to na zablokowaniu tych otworów siatki sitodrukowej, które znajdują się w miejscach nie drukujących; formę drukową można wykonać na kilka sposobów, m.in.: ręcznie (naniesienie specjalnego roztworu na wybrane oczka siatki – roztwór po zaschnięciu stworzy nieprzepuszczalną warstwę w danym miejscu siatki), poprzez zastosowanie szablonu wyciętego z folii lub papieru (szablon zasłania miejsca niedrukujące) lub za pomocą emulsji światłoczułych (siatka sitodrukowa powlekana jest specjalną emulsją, które po wyschnięciu jest naświetlana w docelowych miejscach niedrukujących, a następnie płukana w celu usunięcia emulsji nienaświetlonej); 
  • wybranie i przygotowanie farby sitodrukowej –  w druku sitowy stosuje się dwa podstawowe rodzaje farb: wodne i plastizolowe, wybór konkretnej farby zależy m.in. od gęstości siatki sitodrukowej (w przypadku bardzo gęstych siatek z małymi oczkami lepiej sprawdzają się farby wodne) oraz projektu nadruku (nadruki wymagające zastosowania żywych i wysoko nasyconych barw można uzyskać sięgając po farby wodne, a dokładne krycie umożliwiają farby plastizolowe); w większości przypadków stosuje się oba rodzaje farb naprzemiennie; 
  • realizacja wydruku – drukowanie polega na przetłoczeniu farby sitodrukowej przez wcześniej przygotowaną formę drukową i szablon na wybrane podłoże (z dowolnego materiału / tworzywa, płaskie lub zakrzywione); przetłaczanie może odbywać się ręcznie lub maszynowo, za pomocą prasy sitodrukowej, tzw rakla.

Druk cyfrowy – co to jest? 

Druk cyfrowy to technika wykonywania nadruków, w której wszystkie materiały są opracowywane i dostarczane do urządzenia drukującego w postaci danych komputerowych / plików. Przygotowanie plików do druku zajmuje niewiele czasu (w przypadku braku konieczności wprowadzania jakichkolwiek poprawek – nie więcej niż parę kilka minut), podobnie jak przygotowanie podłoża, na którym będzie realizowany nadruk i samo uruchomienia plotera drukującego. W przypadku druku cyfrowego istnieje możliwość wprowadzania poprawek na każdym etapie realizacji zlecenia (zarówno elementów graficznych, jak i tekstowych) – spersonalizowany może być każdy nadruk.  

Metody i techniki druku cyfrowego

W ramach druku cyfrowego sięga się po różne metody i techniki. Urządzenia do użytku domowego lub biurowego, najczęściej pracują w oparciu o metodę druku laserowego (drukowanie elektrofotograficzne). Nadruk jest tutaj realizowany jest za pomocą wiązki laserowej i proszku barwiącego (tonera), który jest przenoszony na zadrukowywane podłoże i zespalany z nim termicznie. 

Z kolei w urządzeniach do druku wielkoformatowego (ploterach drukujących) stosuje się m.in.:

  • druk cyfrowy lateksowy – nadruk wykonywany z użyciem barwników na bazie wody;
  • druk cyfrowy solwentowy – nadruk wykonywany z użyciem barwników rozpuszczonych w cykloheksanolu, nadruki charakteryzują się bardzo wysoką odpornością na warunki atmosferyczne;
  • druk cyfrowy ekosolwentowy – nadruk wykonywany z użyciem farb opartych na kwasie mlekowym (bezpieczniejszym dla środowiska i człowieka niż cykloheksanol), nadruki charakteryzują się wysoką jakością, ale nieco niższą odpornością na warunki zewnętrzne;
  • druk cyfrowy UV – najnowocześniejsza technika druku cyfrowego, w której stosuje się tusze polimerowe utwardzane promieniowaniem UV; nadruki wykonywane są na ploterach stołowych i rolowych; druk UV umożliwia wykonywanie nadruku na dowolnej powierzchni – zarówno wielkoformatowych plakatach / billboardach, jak i niewielkich gadżetach reklamowych; nadruki UV powstają poprzez napylenie na daną powierzchnię tuszu polimerowego, który następnie jest utwardzany i utrwalany za pomocą lamp LED; nadruki wykonane techniką druku UV cechuje bardzo wysoką wytrzymałość, odporność na zmienne warunki pogodowe i blaknięcie.

Druk sitowy i druk cyfrowy – zestawienie 

Wiesz już czym są druk sitowy i druk cyfrowy. Czas na porównanie obydwu technik, czyli zestawienie ich możliwości oraz najważniejszych zalet i wad lub ograniczeń. 

Uruchomienie produkcji

Uruchomienie produkcji dowolnych materiałów, do zadruku których zdecydowaliśmy się sięgnąć po druk sitowy, to proces czasochłonny i pracochłonny, wymagający dodatkowego oprzyrządowania oraz specjalistycznych umiejętności i sporego doświadczenia osoby, która obsługuje dane zlecenie. 

Uruchomienie produkcji tych samych materiałów z użyciem druku cyfrowego zajmuje nawet kilkadziesiąt razy mniej czasu, nie wymaga żadnych dodatkowych sprzętów i akcesoriów, a osobie obsługującej zlecenie wystarczą podstawowe umiejętności z zakresu przygotowywania i obróbki plików. 

Wprowadzenie zmian w projekcie

Wprowadzenie jakichkolwiek zmian w przygotowanym do druku sitowego projekcie, w zdecydowanej większości przypadków oznacza… konieczność rozpoczęcia procesu uruchamiania produkcji od początku! 

Wprowadzenie dowolnych zmian w pliku, który chcemy przenieść na wybrany materiał za pomocą druku cyfrowego jest bezproblemowe i nie generuje żadnych dodatkowych kosztów – wystarczy wprowadzić pożądane zmiany i można kliknąć ctrl+p

Jakość wydruku, paleta kolorów i krycie

Jakość wydruku sitowego w większości przypadków nie jest w stanie dorównać jakości wydruku cyfrowego, za pomocą którego możliwe jest realizowanie nawet najbardziej skomplikowanych zleceń, np. nadruków zawierających dużą ilość drobnych szczegółów. 

Z kolei druk sitowy pozwala na użycie kolorów wg wzornika Pantone, co jest nieosiągalne dla druku cyfrowego. Ponadto sitodruk zapewnia lepszą jakość krycia przy tzw. aplach (czyli kryciach pełnych) i najczęściej wyższą trwałość nadruku na podłożach niewsiąkliwych.  

Podłoże nadruku

Zarówno druk sitowy, jak i druk cyfrowy umożliwiają drukowanie na wielu różnych powierzchniach, zapewniając dość dobrą, wysoką lub bardzo wysoką jakość oraz precyzyjne oddanie kolorów i wzorów. Drukowanie sitowe i drukowanie cyfrowe możliwe jest m.in. na papierach, tekturach i kartonach, tworzywach sztucznych, metalu i drewnie, betonie oraz tekstyliach. 

Wielkość / format wydruku

Wielkość wydruku w technice sitowej jest ograniczona wielkością matrycy i sita. Większe projekty mogą być wykonywane w sitodruku w częściach, co jednak niemal zawsze wiąże się z obniżeniem jakości wizualnej finalnego produktu. 

Technika cyfrowa umożliwia drukowanie zarówno niewielkich wzorów, jak i drukowanie wielkoformatowe. W parku maszyn D-POS znajdują się m.in. plotery do druku stołowego, za pomocą którego możliwe jest drukowanie w maksymalnym formacie 2,1 m x 3,1 m oraz ploter do druku rolowego, na którym można wykonać nadruk o szerokości 1,6 metra i dowolnej długości, np. 50 metrów. To drugie urządzenie i cyfrowy druk rolowy jest wykorzystywany m.in. do tworzenia elastycznych banerów z siatek mesh, które są np. umieszczane na rusztowaniach budynków. 

Ekonomia wydruku 

Biorąc pod uwagę czynności, które należy wykonać w celu uruchomienia produkcji w sitodruku i druku cyfrowym – łatwo się domyślić, że w przypadku pojedynczych wydruków oraz niewielkich nakładów drukowanie sitowe jest nieopłacalne. W pozostałych przypadkach należy zawsze wziąć pod uwagę relację jakości wydruku, możliwości dokonywania zmian w trakcie drukowania nakładu oraz dostępności interesującego nas formatu wydruku do ceny usługi. 

Realizacja prostych, niewielkich nadruków wykonywanych w setkach lub tysiącach egzemplarzy będzie tańsza przy wykorzystania druku sitowego. 

Podsumowanie

Drukowanie sitowe i drukowanie cyfrowe to dwie z kilku współcześnie wykorzystywanych technik druku. Sitodruk jest metodą tradycyjną, w której uruchomienie produkcji wymaga sporych nakładów czasu i pracy oraz umiejętności i dodatkowego oprzyrządowania. Druk cyfrowy to wiele różnych technik i metod, stosowanych zarówno w niewielkich urządzeniach drukujących (do domowego lub biurowego użytku), jak i ploterach drukujących przeznaczonych do realizowania druku wielkoformatowego, na skalę przemysłową. Porównanie obydwu metod drukowania, w zdecydowanej większości aspektów wypada na korzyść druku cyfrowego – łatwe i szybkie uruchomienie produkcji, zapewnienie wysokiej jakości wydruku, możliwość ekonomicznego druku pojedynczych egzemplarzy i niewielkich nakładów oraz bezproblemowa personalizacja nadruków.