Czym jest grafika wektorowa, a czym rastrowa?

Grafika wektorowa opiera się na równaniach matematycznych: krzywych, prostych i punktach wpisanych w układ współrzędnych. Grafika rastrowa to prostokątna matryca (bitmapa) wypełniona pojedynczymi pikselami. Obydwa formaty pozwalają tworzyć obrazy do druku i publikacji online – różnią się jednak fundamentalnie pod względem skalowalności i zastosowań.

Porównanie grafiki rastrowej i wektorowej

Grafika wektorowa – co to jest?

Grafika wektorowa opiera się na matematyce: krzywych, prostych, liniach i punktach oraz układzie współrzędnych, w które wymienione elementy są wpisywane. Grafika wektorowa jest edytowalna i ma pełną skalowalność, co pozwala na wykonywanie dowolnych zbliżeń, bez obaw o jakość obrazu. Pliki z grafiką wektorową są „lekkie”, łatwe do przesyłania przez Internet i szybko się ładują, co jest niezwykle ważne podczas wyświetlania stron www (cały obraz pojawia się na ekranie wybranego urządzenia w ciągu maksymalnie kilku sekund).

Obrazy w grafice wektorowej są najczęściej zapisywane w formacie .svg (scalable vector graphic), który nie jest przypisany do konkretnego programu graficznego i może być bez problemu otwierany przez większość narzędzi graficznych. Pozostałe, popularne formaty plików wektorowych to: .pdf, .eps, .syg, .cdr, .ai, .xml.

Grafika wektorowa – co to jest?

Grafika wektorowa opiera się na matematyce: krzywych, prostych, liniach i punktach w układzie współrzędnych. Jest w pełni skalowalna – dowolne zbliżenie nie pogarsza jakości obrazu. Pliki wektorowe są zazwyczaj „lekkie”, łatwe do przesyłania i szybko się ładują, co ma znaczenie przy wyświetlaniu stron www (cały obraz pojawia się w ciągu kilku sekund).

Obrazy wektorowe zapisuje się najczęściej w formacie .svg (scalable vector graphic) – otwieranym przez większość narzędzi graficznych. Inne popularne formaty to: .pdf, .eps, .cdr, .ai, .xml.

Grafika rastrowa – co to jest?

Grafika rastrowa opiera się na bitmapie – matrycy wypełnionej pojedynczymi pikselami tworzącymi obraz. Jakość grafiki rastrowej określa liczba pikseli na cal, opisywana skalą DPI (dots per inch). Grafikę rastrową można powiększać, ale przy dużych zbliżeniach kontury się rozmywają, a piksele stają się widoczne.

Do stron www stosuje się rozdzielczość 72-96 DPI (lekkie pliki, szybkie ładowanie). W poligrafii małoformatowej – 600 DPI. Do druku wielkoformatowego wystarczy 150 DPI, bo grafiki ogląda się z większej odległości. Pliki rastrowe w wysokiej rozdzielczości są ciężkie i mogą spowalniać ładowanie strony. Więcej o tym, jak dobrać rozdzielczość do konkretnego zamówienia, wyjaśniamy w artykule o DPI w druku.

Popularne formaty rastrowe to: .jpg, .tiff, .png, .psd, .gif, .bmp.

Grafika wektorowa a rastrowa – kluczowe różnice

Grafika wektorowa i rastrowa różnią się w czterech kluczowych obszarach: skalowalności, wadze pliku, możliwości edycji i konwersji. Tabela poniżej porównuje oba formaty.

Grafika wektorowa jest elastyczna i edytowalna: zmiana wielkości, koloru czy kształtu to kwestia kliknięcia. Edytowanie plików rastrowych wymaga więcej pracy i odpowiednich narzędzi graficznych. Grafikę wektorową można szybko przekonwertować w rastrową – odwrotna operacja, zwłaszcza przy zdjęciach cyfrowych, jest zdecydowanie trudniejsza.

Wady i zalety grafiki wektorowej i rastrowej

Każdy format ma konkretne mocne i słabe strony. Wybór zależy od tego, co chcemy wydrukować lub opublikować.

Grafika wektorowa – zalety i wady

Zalety:

• Skalowalna – dowolne powiększenie nie wpływa na jakość obrazu
• Edytowalna – każdy element (linia, kolor, kształt) edytuje się niezależnie
• Lekka – proste pliki wektorowe mają niewielki rozmiar i szybko się przesyłają
• Ostre krawędzie – linie i kontrasty zachowują precyzję nawet w dużych formatach
• Konwertowalna – łatwa rasteryzacja do dowolnego formatu rastrowego

Wady:

• Nie nadaje się do fotografii i realistycznych obrazów z naturalnymi gradientami
• Tworzenie złożonych ilustracji wymaga specjalistycznego oprogramowania (Adobe Illustrator, CorelDRAW)
• Bardzo rozbudowane pliki wektorowe (skomplikowane ilustracje z wieloma obiektami) bywają cięższe od rastrowych odpowiedników

Grafika rastrowa – zalety i wady

Zalety:

• Idealna do fotografii, skanów i obrazów z naturalnymi przejściami tonalnymi
• Obsługiwana przez szeroką gamę programów (Photoshop, GIMP, Paint)
• Doskonała do reprodukcji zdjęć – zachowuje realistyczne odwzorowanie kolorów i światła

Wady:

• Problemy ze skalowalnością – powiększenie rozmywa kontury i uwidacznia piksele
• Edycja trudniejsza niż przy plikach wektorowych
• Ciężkie pliki – im wyższe DPI, tym większy rozmiar (plik rastrowy 300 DPI waży wielokrotnie więcej niż wektorowy odpowiednik)
• Niemożliwe uzyskanie ostrych krawędzi przy kontrastujących kolorach
• Konwersja na format wektorowy jest żmudna, przy zdjęciach – praktycznie niemożliwa automatycznie

Którą grafikę wybrać do druku wielkoformatowego?

Grafika wektorowa i rastrowa sprawdzają się w różnych projektach. W druku wielkoformatowym dobór formatu zależy od rodzaju grafiki i jej elementów.

Grafika wektorowa do druku wielkoformatowego sprawdza się wszędzie tam, gdzie pojawiają się litery, cyfry, piktogramy i logotypy. Logo zaprojektowane w formacie wektorowym (.ai, .cdr, .eps, .svg) będzie tak samo ostre na wizytówce i na bilbordzie 6×3 m. Z grafiki wektorowej korzystają twórcy logotypów, projektanci ikon i infografik, a także ilustratorzy tworzący projekty wielokrotnego użytku – w druku i online.

Grafika rastrowa do druku wielkoformatowego – banery reklamowe, billboardy, oklejenie samochodów, naklejki, ulotki i katalogi – może powstawać zarówno z plików wektorowych, jak i rastrowych (z odpowiednią, bezstratną kompresją). Do druku wielkoformatowego wystarczy rozdzielczość 150 DPI, bo materiały oglądane są z większej odległości. Dla małoformatowych druków (ulotki, foldery), oglądalnych z bliska, stosuje się 300-600 DPI. Jak przygotować plik do konkretnego zamówienia, opisujemy w artykule przygotowanie pliku do druku wielkoformatowego.

Jeśli projekt będzie jeszcze edytowany, poprawiany lub drukowany w różnych skalach – wybierz grafikę wektorową. Jeśli pracujesz ze zdjęciami lub realistycznymi obrazami – zostań przy rastrze, dostarczając plik z odpowiednim DPI. Kwestię doboru przestrzeni kolorów (CMYK vs RGB) przy przygotowaniu pliku wyjaśniamy osobno w artykule CMYK a RGB w druku wielkoformatowym.

Często zadawane pytania

Jaki format pliku wysłać do druku wielkoformatowego?

Do druku wielkoformatowego najlepiej przesłać plik wektorowy (.ai, .cdr, .eps, .pdf) jeśli projekt zawiera tekst, logotypy i grafiki. Przy projektach fotograficznych dostarcz rastrowy plik .tiff lub .jpg w rozdzielczości min. 150 DPI w docelowym rozmiarze wydruku.

Jakie DPI powinien mieć plik rastrowy do druku wielkoformatowego?

Do druku wielkoformatowego wystarczy 150 DPI w docelowym rozmiarze – materiały oglądane są z odległości kilku metrów, więc wyższa rozdzielczość nie poprawia efektu wizualnego. Do druku małoformatowego (ulotki, foldery) stosuje się 300-600 DPI.

Czy można przekonwertować grafikę rastrową na wektorową?

Konwersja rastra na wektor jest technicznie możliwa (wektorizacja), ale dla zdjęć cyfrowych – praktycznie nieprzydatna. Automatyczna wektorizacja daje dobre efekty tylko przy prostych grafikach z wyraźnymi konturami i ograniczoną paletą kolorów. Grafikę wektorową tworzy się od podstaw w dedykowanych programach (Adobe Illustrator, CorelDRAW, Inkscape).

Czy plik PDF to format wektorowy czy rastrowy?

PDF może być jednym i drugim – zależy od zawartości. PDF z grafiką wektorową (np. wyeksportowany z Illustratora) zachowuje skalowalność. PDF z osadzonym zdjęciem to de facto plik rastrowy. Przy przesyłaniu pliku do druku zapytaj o specyfikację – nie każdy PDF nadaje się do druku wielkoformatowego.

Podsumowanie

Grafika wektorowa i rastrowa to dwa odmienne podejścia do tworzenia obrazów – każde z właściwym zastosowaniem. Grafika wektorowa (SVG, AI, EPS) daje pełną skalowalność, małe pliki i ostre krawędzie: to wybór przy logotypach, liternictwie i projektach wielokrotnego użytku. Grafika rastrowa (JPG, PNG, TIFF) odwzorowuje fotografie i naturalne gradienty – przy odpowiednim DPI sprawdza się zarówno w druku wielkoformatowym, jak i małoformatowym. Masz pytania dotyczące formatu pliku do konkretnego zamówienia? Skontaktuj się z nami – pomożemy przygotować projekt pod druk ścienny lub dowolny inny materiał reklamowy.