Co to jest pleksa? – rodzaje i zastosowanie

utworzone przez | 5 lipca 2021

5 lipca 2021

Pleksi to nowoczesne tworzywo sztuczne, które może do złudzenia przypominać szło (gwarantując bardzo wysoką przezierność), będąc równocześnie materiałem nieporównywalnie lżejszym i bezpieczniejszym w użytkowaniu. Z pleksi tworzone są mniejsze i większe przedmioty użytkowe, różnego rodzaju elementy meblowe, meble i konstrukcje oraz gadżety reklamowe i materiały POS. Co to jest plexi? Jakie rodzaje pleksi oferuje współczesny rynek? Które branże sięgają po pleksi najczęściej i jak wykorzystują ten materiał? 

Plexi – co to jest i jak powstaje? 

Plexi to tworzywo sztuczne zbudowane z polimetakrylanu metylu (PMMA). Materiał określany jest również jako pleksi, pleksa czy pleksiglas (to nazwa handlowa jednego z producentów), a jego właściwa nazwa to szkło akrylowe lub szkło organiczne. Polimetakrylan metylu powstaje w wyniki procesu polimeryzacji rodnikowej lub anionowej, a płyty pleksi są efektem odpowiedniej obróbki termicznej granulatu polimerowego. 

Plexi w swojej pierwotnej formie jest materiałem bezbarwnym i całkowicie przeziernym (dla płyty pleksi o grubości 3 mm transmitancja wynosi około 92%). Najczęściej stosowane jest pleksi z idealnie gładką i błyszczącą powierzchnią, choć istnieje również możliwość uzyskania pleksi matowego. W zależności od profilu działalności konkretnego producenta oraz szczegółów zamówienia – pleksi może mieć postać płyt (do dowolnej obróbki – gięcia, cięcia, docinania i wycinania) lub konkretnych kształtów / elementów (np. bloków, rur czy prętów z pleksi). 

Rodzaje pleksi – w zależności od sposobu produkcji

W użyciu są dwa podstawowe rodzaje plexi: pleksi ekstrudowane i pleksi wylewane. 

  • Plexi ekstrudowane powstaje z granulatu polimerowego, który jest podgrzewany, a następnie wałkowany i wciskany w płyty o wybranej głębokości / grubości. Pleksi ekstrudowane dostępne jest szerokiej gamie rozmiarów (w tym grubości!) oraz w ograniczonej gamie kolorów – przede wszystkim: standardowe pleksi bezbarwne, pleksi opal i pleksi satynowe. Płyty z pleksi ekstrudowanego są stosunkowo tanie i mogą być poddawane dowolnej obróbce, m.in. oklejaniu kolorowymi foliami (to pozwala uzyskać m.in. plexi lustrzane. plexi kolorowe czy plexi black&white).  
  • Plexi wylewane powstaje poprzez wlanie płynnego metakrylanu metylu do odpowiednich form, o dowolnym kształcie i wielkości, następnie metakrylen metylu poddawany jest polimeryzacji i schładzaniu. Pleksi wylewana umożliwia tworzenie oryginalnych elementów, w specjalnie zaprojektowanych formach. Produkty z pleksi wylewanej mogą być dowolnie wybarwione (barwnik dodawany jest do płynnego metakrylanu metylu). Wylewanie pleksi jest procesem bardziej czasochłonnym i może wymagać zastosowania specjalnych, dedykowanych do konkretnego elementu form (wylewane są m.in. okna samolotowe czy świetliki dachowe), co przekłada się na wyższą cenę produktów wytworzonych z tego rodzaju pleksi.

Najważniejsze właściwości pleksi

Pleksi cieszy się ogromną popularnością i jest wykorzystywane w rozmaity sposób przez wiele branż. Wszystko za sprawą wyjątkowych właściwości tego materiału. Wysoka przezierność pleksi czyni z niego atrakcyjną alternatywę dla zwykłego szkła – pleksi jest tańsze, zdecydowanie lżejsze i trudnotłukące, a przy tym stosunkowo sztywne i łatwe do obróbki. 

Ponadto pleksi jest odporne na promieniowanie UV – eksponowanie na światło słoneczne nie żółknie i nie mętnieje. Za maksymalną temperaturę użytkowania pleksi uznaje się około 80 st.C – materiał zaczyna mięknąć w temperaturze powyżej 110 – 115 st. C. Tworzywo jest bezproblemowe w obróbce – ma doskonałe właściwości termoplastyczne, dzięki którym można go zginać, a także dowolnie ciąć, docinać na wymiar, frezować / grawerować czy nawiercać. Wadą pleksi jest niska twardość, która powoduje, że materiał ma niską odporność na powierzchniowe uszkodzenia mechaniczne – przetarcia i zarysowania, które mogą być dość szybko widoczne, zwłaszcza na intensywnie eksploatowanych wyrobach z pleksi błyszczącego. 

Zastosowanie pleksi 

Pleksi jest szeroko stosowane przez producentów rozmaitych gadżetów, przedmiotów, mebli i konstrukcji. Z pleksiglasu korzysta przede wszystkim branża reklamowa i marketingowa, czyli producenci permanentnych materiałów POS. Pleksi znajduje zastosowanie m.in. w produkcji szyldów reklamowych (wewnętrznych i zewnętrznych), liter (płaskich i przestrzennych, również do podświetlania), różnego rodzaju tablic i tabliczek, a także stojaków, standów, ekspozytorów czy displayów (zarówno mniejszych, naladowych, jak i większych – stojących). Po pleksi sięgają również twórcy mebli i różnego rodzaju elementów konstrukcyjnych – z tego eleganckiego materiału można tworzyć bezpieczne i solidne półki, szafki i szafy ekspozycyjne, a także nowoczesne lady, stanowiska recepcyjne, czy boksy eventowe / stanowiska na targi. 

Pleksi znajduje również zastosowanie w tworzeniu przedmiotów codziennego użytku, które wykorzystujemy m.in. do dekorowania naszych domów. Mowa tu m.in. o antyramach z plexi – antyrama plexi jest bezpieczną alternatywą dla klasycznych, ciężkich i stosunkowo niebezpiecznych antyram szklanych. Z pleksi tworzone są również ozdobne figurki oraz funkcjonalne pojemniki, np. na biurko czy do kuchni. Lustrzane pleksi może być użyte jako pełnowartościowa alternatywa dla luster – to bezpieczne rozwiązanie m.in. do pokoju dziecięcego czy ciągów komunikacyjnych z dużym natężeniem ruchu. 

Niska waga, wytrzymałość i swoboda w kontekście obróbki pleksi daje niemal nieograniczone możliwości w kreowaniu produktów z pleksi – wystarczy dobrać materiał odpowiedniej grubości oraz dopasować właściwy sposób jego opracowywania. Warto podkreślić, że pleksi może być bez ograniczeń oklejane i zadrukowywane w gwarantującej fotograficzną jakość grafik technologii druku UV. 

Podsumowanie  

Pleksi to nowoczesne tworzywo sztuczne, uniwersalne i eleganckie, charakteryzujące się wysoką przeziernością i wytrzymałością. Ze względu na sposób wytwarzania pleksi dzieli się na dwa rodzaje: plexi ekstrudowane (tańsze, dostępne w postaci płyt do dowolnej obróbki, w ograniczonej gamie kolorystycznej) i plexi wylewane (droższe, pozwalające na tworzenie oryginalnych i zaawansowanych projektów, dostępne w nieograniczonej gamie kolorystycznej).