Fototapeta – definicja i historia

Fototapetę definiuje się jako wielkoformatowy wyrób poligraficzny stosowany do dekorowania ścian. Fototapety były popularne w Polsce w latach 90. XX wieku, choć ich historia jest znacznie dłuższa.

Wszystko zaczęło się od tapet. Na początku XVI wieku wielkoformatowe drzeworyty, na zlecenie cesarza, tworzył Albrecht Dürer – jego najsłynniejsza „fototapeta” prezentowała Łuk Triumfalny (dzieło o wymiarach 3,75 × 2,95 m składało się z blisko dwustu arkuszy). Tapety w renesansowej Europie (przede wszystkim w Anglii i Francji) pojawiły się w XVIII wieku jako tańsza alternatywa dla drogich gobelinów. Na przełomie XVIII i XIX wieku nastała moda na panoramy i egzotykę. W XX wieku tapety były standardowym wyposażeniem europejskich domów, a w latach 70. zapanowała moda na cukierkowe fototapety: złote plaże z palmami, lazurowe morza, łąki pełne maków i klasyczne jelenie na rykowisku.

Fototapety znowu są na topie – i to z dobrych powodów. Współczesne fototapety to szeroka gama produktów wykonana z materiałów najwyższej jakości, dostępna w niezliczonej ilości motywów. Zależnie od potrzeb fototapeta może być wyłącznie dekoracją ściany lub pełnić rolę nośnika informacji i elementu firmowego marketingu.

Rodzaje fototapet ze względu na materiał podłoża

Fototapety można wykonywać z różnych materiałów. Ze względu na rodzaj podłoża wyróżniamy cztery główne rodzaje fototapet:

Fototapety papierowe

Fototapety papierowe to najtańsze podłoże – perfekcyjnie odwzorowują motywy i grafiki, ale mają stosunkowo niską trwałość. Są bardzo wrażliwe na wilgoć, ścieranie i uszkodzenia mechaniczne. Nadają się wyłącznie do suchych pomieszczeń, na ściany niepodlegające kontaktowi z dłońmi czy przedmiotami. Nie stosuje się ich w kuchniach, łazienkach ani wąskich ciągach komunikacyjnych. Ściana pod fototapety papierowe musi być idealnie gładka i sucha.

Fototapety foliowe (wielkoformatowe naklejki)

Fototapety foliowe to produkty, w których nadruk wykonuje się na folii PCV o wybranej grubości. Ściana powinna być idealnie gładka i sucha – folia wyeksponuje wszelkie wgłębienia i nierówności.

Fototapety lateksowe

Fototapety lateksowe to najpopularniejszy i najczęściej stosowany rodzaj fototapet. Grafika drukowana jest na papierze syntetycznym z domieszką lateksu, który zapewnia doskonałe odwzorowanie kolorów i detali oraz podwyższoną trwałość i odporność na uszkodzenia mechaniczne, zabrudzenia i wilgoć. Fototapety lateksowe zabezpiecza się warstwą laminatu – dzięki temu można je czyścić zarówno na sucho, jak i na mokro. Ściana pod fototapetę lateksową powinna być sucha i zagruntowana, ale nie musi być idealnie gładka – materiał zniweluje niewielkie nierówności.

Fototapety winylowe

Fototapety winylowe to najgrubszy, bardzo trwały rodzaj fototapet – dobrze zmywalne, odporne na uszkodzenia mechaniczne, promieniowanie UV i wilgoć. Efektownie prezentują nadruk i sprawdzają się praktycznie we wszystkich pomieszczeniach, również w kuchni i łazience (poza strefami mokrymi). Winylowe tapety efektywnie maskują niedoskonałości ściany i są bezproblemowe w czyszczeniu – można je przecierać na sucho i zmywać wodą. Tapety winylowe najczęściej wykonywane są na podkładzie flizelinowym.

Uwaga: Określenie „fototapeta flizelinowa” odnosi się wyłącznie do fototapet, w których flizelina zastosowana jest jako podkład – nadruk wykonuje się na papierze, papierze lateksowym lub PCV/winylu.

Rodzaje fototapet ze względu na sposób montażu

Fototapety można mocować do ścian kilkoma technikami:

• Fototapety samoprzylepne – spodnia strona wykończona warstwą kleju akrylowego, zabezpieczoną papierem. Po zdjęciu zabezpieczenia przykleja się fototapetę bezpośrednio na gładką ścianę. Minus: stosunkowo niska trwałość klejenia – narożniki mogą zaczynać się odklejać nawet po kilku tygodniach, zależnie od wielkości, rodzaju podłoża i wilgotności powietrza.
• Fototapety z klejem aktywowanym wodą – spodnia strona pokryta niewidoczną warstwą kleju. Podczas montażu klej aktywuje się przez zanurzenie produktu w wodzie – po wyjęciu tapetę można nakleić na ścianę.
• Fototapety montowane na klej wodny – najpopularniejszy sposób montażu. Suche fototapety montuje się na klej (o konsystencji budyniu), który nanosi się bezpośrednio na ścianę lub na spodnią stronę tapety. Montaż odbywa się od razu po aplikacji kleju.

Szczegółową instrukcję klejenia znajdziesz w artykule jak nakleić fototapetę.

Rodzaje fototapet ze względu na efekt wizualny i wykończenie

Fototapety różnią się wykończeniem powierzchni i stopniem połysku. Mogą mieć idealnie gładką powierzchnię (papierowe, foliowe, lateksowe, winylowe) wykończoną z połyskiem różnego stopnia, w macie lub półmacie. Fototapety winylowe mogą mieć fakturę inną niż gładka – np. przypominającą piasek – na całej powierzchni lub wyłącznie na wybranych elementach zgodnych z motywem.

Rodzaje fototapet ze względu na przeznaczenie

Fototapety różnią się też zakresem dopuszczalnego zastosowania:

• Do suchych pomieszczeń – sypialnie, salony, pokoje gościnne, odległe ściany holu. Tutaj sprawdzą się fototapety papierowe, lateksowe i winylowe.
• Do pokojów dziecięcych – produkty z certyfikowanych, bezpiecznych materiałów o podwyższonej trwałości i odporności na zabrudzenia. Lateksowe i winylowe zdają tu egzamin.
• Do kuchni i łazienek – wyłącznie najtrwalsze rodzaje odporne na wilgoć i podwyższone temperatury, stosowane poza strefami mokrymi. Więcej porad znajdziesz w artykule fototapeta do kuchni zamiast płytek.

Warto też rozważyć laminację – zabieg podnoszący parametry użytkowe fototapet. Więcej o tym, kiedy się opłaca, opisuje artykuł czy warto laminować fototapety.

Często zadawane pytania

Jaka fototapeta do łazienki?

Do łazienki najlepiej sprawdzi się fototapeta winylowa lub lateksowa z laminatem – odporna na wilgoć i zmywalna. Stosuje się ją poza strefami mokrymi (nie bezpośrednio przy prysznicu czy wannie). Więcej porad w artykule łazienka z fototapetą.

Jaka fototapeta do pokoju dziecięcego?

Do pokoju dziecka wybierz fototapetę lateksową lub winylową z certyfikatem bezpieczeństwa. Powinna być odporna na ścieranie i zmywalna – dziecięce ściany szybko zbierają ślady. Unikaj fototapet papierowych, które nie zniosą intensywnego użytkowania.

Czy fototapeta nadaje się do kuchni?

Tak, ale z warunkiem: tylko fototapety winylowe lub lateksowe z laminatem. Muszą być odporne na tłuszcz, parę wodną i zmywanie. Nie stosuj fototapet papierowych ani samoprzylepnych w kuchni – nie wytrzymają warunków wilgotności i temperatury.

Jak odróżnić fototapetę lateksową od winylowej?

Lateksowa jest cieńsza, lżejsza i nieco bardziej przepuszczalna. Winylowa jest grubsza, sztywniejsza i bardziej odporna na wodę i ścieranie. Na opakowaniu znajdziesz oznaczenia dotyczące zmywalności – sprawdź artykuł oznaczenia na tapetach, żeby je właściwie odczytać.

Czy fototapetę można nakleić na starą tapetę?

To ryzykowne – stara tapeta może nie trzymać się wystarczająco mocno i całość może odpaść. Najlepiej usunąć starą tapetę przed montażem nowej. Jak to zrobić bezpiecznie, opisujemy w artykule jak usunąć starą fototapetę.

Podsumowanie

Rodzaje fototapet różnią się materiałem, trwałością, odpornością i sposobem montażu. Do suchych pomieszczeń – papierowe i lateksowe; do kuchni, łazienki i pokoi dziecięcych – lateksowe lub winylowe z laminatem. Na wszystkich rodzajach fototapet można nadrukować dowolną grafikę w technologii druku UV. Zastanawiasz się, jaka fototapeta będzie najlepsza w Twoim przypadku? Skontaktuj się z d-pos.pl – dobierzemy właściwy materiał do Twoich potrzeb.